Szanowni Państwo

Specjalizuję się w ubezpieczeniach leśników i ludzi związanych z gospodarką leśną. Od ponad trzech lat mam przyjemność obsługiwać polisy ubezpieczeniowe w 46 nadleśnictwach i firmach ZUL na terenie naszego kraju.

Marcin Miłecki

Mapa zasięgu mojego działania

Spis Treści:

Przyszła kolej na reformę ZUS
Istota reformy - "Bezpieczeństwo dzięki różnorodności"
Zasady uczestnictwa w reformie systemu
Składka ZUS
Co to jest Fundusz Ubezpieczeń Społecznych?
Składki na ubezpieczenie

Przyszła kolej na reformę ZUS   Spis Treści

Celem każdego systemu emerytalnego jest zapewnienie dochodów osobom, które zakończyły czynne życie zawodowe. Systemy emerytalne mogą być finansowane na różne sposoby. Dwa główne rodzaje finansowania emerytur to:
1. system repartycyjny (tzw. umowa pokoleniowa) - składki wpłacane przez pracujących są na bieżąco wypłacane obecnym emerytom. System ten funkcjonuje do dziś w większości europy wschodniej i zachodniej. Był on stosunkowo łatwy do wprowadzenia po II wojnie światowej praktycznie z "dnia na dzień". Nie było kapitału zbieranego przez pracowników w poprzednich latach, który byłby inwestowany.
2. system kapitałowy - składka wpłacana przez pracujących jest kapitalizowana, czyli inwestowana, aby zapewnić im kapitał emerytalny.
Oba te systemy mają swoje wady i zalety:
System repartycyjny (polski) jest szczególnie czuły na:
- zmiany demograficzne - jeśli społeczeństwo się starzeje, maleje liczba pracujących, a rośnie liczba emerytów,
- wzrost bezrobocia - bezrobotni nie wpłacają składek do ZUS,
- zmiany polityczne - kwestie zabezpieczenia społecznego są często kartą przetargową gier politycznych, i kiełbasą wyborczą system kapitałowy załamuje się w okresach dekoniunktury gospodarczej-kryzys finansowy, załamanie giełdy, wysoka inflacja.
Optymalnym rozwiązaniem jest połączenie dwóch powyższych systemów finansowania emerytur zalety każdego systemu niwelują wzajemne ich wady. Dzięki temu zapewnione będzie "bezpieczeństwo dzięki różnorodności".

Istota reformy - "Bezpieczeństwo dzięki różnorodności"   Spis Treści

Od 1 stycznia 1999 r. przebieg naszej kariery zawodowej oraz wysokość składek ubezpieczeniowych przekazywanych do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostaną zarejestrowane na indywidualnych kontach - przewiduje ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, która reformuje ZUS i daje podstawy prawne do funkcjonowania:
I obowiązkowego filaru ubezpieczeń społecznych
To od wysokości składek i długości ich płacenia będzie zależała nasza emerytura. Reforma ubezpieczeń społecznych ma na celu dokonanie zmian w systemie poboru i wypłacania rent oraz emerytur. Nie będą to jednak zmiany rewolucyjne, a ewolucyjne. Jak obecnie wygląda nasz system emerytalny? Otóż 45 proc. wartości zarobków każdego z nas jest przekazywana do ZUS. Tyle, że te pieniądze natychmiast wypłacane są obecnym emerytom i rencistom. Taki system, zwany repartycyjnym, nie ma szans na utrzymanie się, a grozi krachem finansów publicznych. Na przeprowadzenie reformy jest czas najwyższy.
Pierwszy krok w reformę
Powstaną fundusze emerytalne:
II obowiązkowego filaru ubezpieczeń
i pracownicze programy emerytalne:
III nieobowiązkowego filaru
w ich skład wchodzą także prywatne polisy ubezpieczeniowe z funduszem inwestycyjnym, które posiada większość osób do których kieruję ten biuletyn.

Zasady uczestnictwa w reformie systemu   Spis Treści

Osoby miedzy 30 - 50 rokiem życia będą musiały zdecydować w ciągu 9 miesięcy czy chcą uczestniczyć w II filarze systemu. Następnie wybrać sobie fundusz emerytalny który będzie inwestował pieniądze pochodzące z II filaru.

Uwaga!!! W brew temu co pisze prasa chcę podkreślić iż: osoby między 30 - 50 rokiem życia nie mogą zostać w starym systemie.

Osoby powyżej 50 roku życia będą otrzymywały emeryturę tylko z ZUS.
Reforma nie obejmie również osób mających mniej niż 50 lat, w przypadku gdy uzyskały one prawo do wcześniejszej emerytury lub w przeciągu najbliższych 3 lat mogłyby przejść na wcześniejszą emeryturę.

Składka ZUS   Spis Treści

• składka zostanie na nie zmienionym poziomie 45%,
• składka będzie płacona przez pracownika 23% i pracodawcę 22%, (tzw. ubruttowienie płac),
• pracodawca będzie musiał podnieść zarobki pracowników w taki sposób, aby po zapłaceniu swojej części składki nie otrzymali oni mniejszego wynagrodzenia niż obecnie, w związku z tym wynagrodzenie brutto wzrośnie o 23%,
• wynagrodzenie netto nie zmieni się, ponieważ 23% podwyżka opłaci składkę pracownika na ZUS, składka na ZUS będzie odprowadzana tylko od 250% średniej płacy krajowej, więc pracownik zarabiający powyżej tej kwoty otrzyma wyższe wynagrodzenie.

Rozpatrzmy na prostym przykładzie:
Obecnie pracownik zarabia 1000 PLN (grudzień 1998 r. przed ubruttowieniem płacy)

Co to jest Fundusz Ubezpieczeń Społecznych?   Spis Treści

Najważniejszą rolę w I filarze ubezpieczeń społecznych będzie spełniał Fundusz Ubezpieczeń społecznych. Przede wszystkim będzie on prowadził konta indywidualnego przebiegu ubezpieczenia i kariery zawodowej każdego pracownika. Wszystkie będą oznaczone numerem ewidencyjnym nadanym przez Rządowe Centrum Informatyczne Powszechnego Elektronicznego systemu Ewidencji Ludności. Zatem składki płacone przez całe nasze zawodowe życie będą rejestrowane na naszych kontach, a wysokość naszej emerytury będzie zależna od wysokości zapisanych na kontach środków oraz od długości stażu pracy. FUS ma być państwowym funduszem celowym posiadającym osobowość prawną. Nadzór nad nim będzie sprawował minister pracy, za pośrednictwem prezesa ZUS.

Składki na ubezpieczenie   Spis Treści

Projekt przewiduje wyodrębnienie w ramach FUS czterech funduszy emerytalno-rentowego, chorobowego, wypadkowego, oraz rezerwowego (wykres na powyżej). Środki z tego ostatniego mogą być wykorzystywane jedynie na uzupełnianie niedoborów funduszy emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego. Będzie on lokowany tak, by możliwe było szybkie uruchomienie środków, jeśli zajdzie taka potrzeba. Środki z owych 4 funduszy będę gromadzone na odrębnych rachunkach bankowych, każde ubezpieczenie - emerytalne i rentowe, chorobowe oraz wypadkowe będzie miało odrębną składkę ubezpieczeniową. W pierwszym funduszu, z którego będą wypłacane emerytury i renty, stanowiące ok. 90 proc. wydatków na świadczenia z ubezpieczenia społecznego zostaną wydzielone dodatkowo ewidencyjnie oddzielne rachunki dla emerytur i rent inwalidzkich i rodzinnych, zostanie także wprowadzona górna granica zarobku objętego składką - początkowo na poziomie 250 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Drugi fundusz obejmie wszystkie świadczenia związane z chorobą i macierzyństwem, a trzeci z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi.
Składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe będą płacili po połowie pracodawca i pracownik. Da to pracownikowi większą kontrolę nad pracodawcą, moralnie zmusi go do terminowego opłacania składki , gdyż jej nie odprowadzenie, a będzie ona przecież w części własnością pracownika będzie ciężkim naruszeniem prawa, napisali twórcy projektu w uzasadnieniu tej propozycji.
Wymiar składki na ubezpieczenia chorobowe ma wynosić ok. 2 proc. w całości będzie płacił pracownik. Natomiast składka na ubezpieczenia wypadkowe ma być pokrywana tylko przez pracodawcę. Będzie zróżnicowana w zależności od poziomu zagrożeń czyhających w zakładzie pracy i ich ewentualnych skutków.

Podsumowanie:

FILAR I - zreformowany ZUS

• ZUS zachowa charakter repartycyjny-składki będą na bieżąco wypłacane obecnym emerytom;
• do ZUS będzie nadal wpływać 45% składki;
• jeśli pracownik nie będzie objęty reformą, ZUS zatrzyma pełną składkę;
• jeśli pracownik przystąpi do II filaru, ZUS zatrzyma 36% składki;
• składka będzie rejestrowana na indywidualnym koncie pracownika;
• konto będzie źródłem informacji o stażu pracy, wysokości zarobków i składki, sumie wpłat, urlopach, zwolnieniach, itp.;
• suma składek będzie co rok waloryzowana.

Stan konta w momencie przejścia na emeryturę i oczekiwana długość życia będą podstawą do obliczenia wysokości emerytury.
Minimalna gwarantowana przez Państwo emerytura będzie równa 28% średniej płacy.
Dotychczas wpłacane Państwa składki będą przeliczone przez ZUS i ulokowane w pierwszym filarze jako MKUE początkowe.
MKUE to: Międzypokoleniowy Kapitał Uprawnień Emerytalnych, który stanowi waloryzowana suma składek wniesionych do ZUS przez każdego pracującego.
MKUE jest jedynie uprawnieniem, a nie rzeczywistą gotówką pieniędzy, nie ma więc możliwości jego dziedziczenia.
Składki osób, które zmarły przed osiągnięciem wieku emerytalnego mają zostać przeznaczone na zmniejszanie wymiaru składki.

I filar wchodzi w życie 01 stycznia 1999 r. ZUS musi do tego czasu przygotować ok. 13 000 000 indywidualnych rachunków.

Dla dociekliwych:

Kapitał MKUE będzie corocznie waloryzowany tzn. nastąpi:

• indeksacja inflacyjno-płacowa
• inflacja + 75% wzrostu płac ponad inflację,
  przykład: inflacja 13%; płace wzrosły 15%, a więc MKUE zostanie powiększony realnie o ok. 1,5%.

Podsumowanie:

FILAR II - fundusze emerytalne

• przynależność do drugiego filaru będzie obowiązkowa lub dobrowolna (w zależności od wieku pracownika);
• jeśli pracownik zdecyduje się na nowy system emerytalny, wybiera fundusz emerytalny i zawiera umowę o wpłacanie składki;
• ZUS przekazuje 9% z 45% składki do funduszu wybranego przez pracownika;
• składka będzie rejestrowana na indywidualnym koncie pracownika;
• fundusz emerytalny będzie inwestował wpłacane składki, dochody z lokat powiększą kapitał;
• fundusze emerytalne będą zarządzane prywatnie, działalność funduszy będzie ściśle kontrolowana przez Państwo;
• fundusze nie mogą upaść.

W momencie przejścia na emeryturę kapitał zgromadzony w funduszu emerytalnym zostanie przekazany do zakładu emerytalnego. Zakład emerytalny będzie wypłacał emeryturę z II filaru jako uzupełnienie emerytury z I filaru.
Kapitał z drugiego filaru będzie częścią małżeńskiej wspólnoty majątkowej. Będzie więc dziedziczony. W przypadku śmierci ubezpieczonego (przed emeryturą) współmałżonkowi przysługuje prawo do połowy środków zgromadzonych na rachunku, druga połowa będzie dziedziczona na ogólnych zasadach. Kapitał ten nie będzie wypłacany, lecz będzie transferowany na rachunek współmałżonka w jego funduszu.
Dobro dzieci ubezpieczonego zabezpiecza mechanizm wypłat ratalnych dokonywanych do chwili ukończenia nauki, ale nie dłużej niż do ukończenia 25 lat. Kapitał będzie mógł zostać przeniesiony do innego PTE dopiero po dwóch latach.

II filar wchodzi w życie 01. 04. 1999 r.

Osoby fizyczne i inne osoby uprawnione mogą podpisać umowę tylko z jednym Powszechnym Towarzystwem Emerytalnym. Od dnia 1 marca 1999r będzie można deklarować swój udział w jednym z kilkunastu PTE, które otrzymają licencję, potrwa to około 10 miesięcy, jednak składka będzie inwestowana dopiero po złożeniu deklaracji.
Osobami uprawnionymi do działalności na rzecz otwartego funduszu będą:

• agenci ubezpieczeniowi (i zatrudnieni przez nich pracownicy);
• maklerzy;
• brokerzy (tylko w jednym PTE);
• pracownicy banków i towarzystw ubezpieczeniowych;
• pracownicy pocztowi.

Niestety ustawodawca nie nakłada na nich żadnego obowiązku edukacyjnego!!!

Dlatego zastanówcie się Państwo z kim chcielibyście załatwić tą sprawę?
Każdy z Państwa powinien przeprowadzić analizę opłacalności filaru w swoim zawodzie i wieku. Przykład takiej symulacji zamieszczam obok.
Wszystkie wyliczenia są szacunkowe, a przyjęte założenia (zysk i alokacja) są to uśrednione dane publikowane przez prasę i nie mają związku z żadnym konkretnym funduszem który otrzymał licencję UNFE.

Przykład dotyczący II filaru:

mężczyzna 35 lat z średnią płacą w LP, emerytura w ustawowym 65 roku życia, tylko II filar.

W założeniu przyjęto najniższy realny zysk funduszu bezpiecznego na naszym rynku.
Policz sam wg wzoru, na przykład:
Mężczyzna lat 35 zarabiający 1360 zł brutto. (ok. śr. krajowej) Emerytura w 65 r. życia =967 zł (wartość dzisiaj) tylko II filar.

Mężczyzna lat 25 zarabiający 800 zł brutto. czyli zarabia 59% średniej krajowej podanej w przykładzie (1360*59%=800zł) E (emeryt. w 65r życia)=1862*59%=1098zł tylko II filar

Mężczyzna lat 45 zarabiający 2500 zł brutto. czyli zarabia 184% średniej krajowej podanej w przykładzie (1360*184%=2500zł) E (emeryt. w 65r życia)=449*184%=826zł (wartość dzisiejsza) tylko II filar Państwa przyszła emerytura będzie pochodziła z trzech źródeł (III filarów).

I + II + III filar = EMERYTURA

Według przykładu mężczyzna 40 lat w swoim ustawowym wieku emerytalnym 65 lat będzie otrzymywał emeryturę w wysokości:
min. 28% średniej płacy krajowej (I filar)
+ 347 zł funduszu emeryt. II filar
+ 460 zł z polisy ubezpieczeniowej z funduszem emerytalnym (jeśli ją posiada).
336 zł + 347 zł + 460 zł = 1143 zł.
Stopa zastąpienia wyniesie 95%.
Stopa zastąpienia jest to stosunek emerytury otrzymywanej do wynagrodzenia przed emeryturą (wyraża się w %): np. 1143 / 1200 * 100 = 95,3%
Ale bez III filaru - tylko z zreformowanego ZUS stopa zastąpienia wyniesie 57%.
(336 + 347) / 1200 * 100 = 57%.
W tym przykładzie założono że wynagrodzenie pracownika przez cały okres pracy jest równe średniej płacy krajowej.
W przypadku kiedy płaca rośnie wraz ze stażem pracy to stopa zastąpienia będzie dużo niższa.
Np. ten sam mężczyzna zaczyna od 1200 zł a kończy pracę z wynagrodzeniem 2400 zł.
Emerytura wyniesie: 336 + 498 + 660 = 1494 zł (z trzech filarów)
Stopa zastąpienia = 62% 1494 / 2400 * 100 = 62%
Ale z dwóch filarów tylko 336 + 498 = 834 zł stopa zastąpienia tylko 35%!!!
834 / 2400 * 100 = 34,75%, a przecież jeść będziemy tyle samo?

Każdemu zainteresowanemu wykonam podobną analizę w dniach reformy.   Spis Treści